پنجشنبه, ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ /
16748
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۸:۵۹
5 بازدید
۰

خبر روز : شاهنامه بزرگترین خردنامه جهان / فدریکو مایور: ۱۰۰۰ سال پیش از رنسانس و دکارت، فردوسی خردگرا بوده است / فردوسی تنها به ایرانیان تعلق ندارد

۰ (۰) خبر روز : شاهنامه بزرگترین خردنامه جهان / فدریکو مایور: ۱۰۰۰ سال پیش از رنسانس و دکارت، فردوسی خردگرا بوده است / فردوسی تنها به ایرانیان تعلق ندارد گروه اندیشه: بس سزاست که در باره گرفتاری و افتادن ما ایرانیان در دام رفتارهای خشونت آمیز و غیر عقلانی، تحقیق سترگی صورت گیرد تا […]



۰
(۰)

خبر روز : شاهنامه بزرگترین خردنامه جهان / فدریکو مایور: ۱۰۰۰ سال پیش از رنسانس و دکارت، فردوسی خردگرا بوده است / فردوسی تنها به ایرانیان تعلق ندارد

گروه اندیشه: بس سزاست که در باره گرفتاری و افتادن ما ایرانیان در دام رفتارهای خشونت آمیز و غیر عقلانی، تحقیق سترگی صورت گیرد تا بیندیشیم با وجود فرهنگ غنی و توسعه یافته بزرگان اندیشمند و شاعران وارسته ای چون حکیم ابوالقاسم فردوسی چرا به این روزگار نابسامان از نظر هنجارهای فرهنگی و شیوه های برخورد غیر انسانی در غلتیده ایم. زمانی همه برلب این شعر فردوسی بود که:

دریغا که ایران ویران شود              کنام پلنگان و شیران شود.
چو ایران نباشد تن من مباد            در این بوم و بر زنده یک تن مباد

اکنون چه چیزی در این سرزمین بزرگ می بینیم؟ بازگشت به خرد و زیست خردورزانه همان اکسیر بی مانندی است که این روزها توامان در حوزه دولت و جامعه به شدت مورد غفلت واقع شده است. خردی که قبل از دکارت و ولتر و … در اروپا و بعد از رنسانس، این حکیم ابوالقاسم فردوسی است که بر آن تاکید می کند. علیرضا قیامتی دارای دکترای زبان و ادبیات پارسی ، شاهنامه پژوه و عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان مشهد در مرکز «پژوهش سرای فرهنگ شعر و ادب پارسی به این امر مهم پرداخته است.

این شاهنامه پژوه می گوید: «شاهنامه بزرگترین خردنامه حماسه جهان است و در میان شاهکارهای ادبی جهان، نمی توانیم کتابی و اثری را به خردورزانگی شاهنامه بیابیم و پیدا بکنیم. سراسر شاهنامه، نامه خرد است. از ابتدا شاهنامه با خرد آغاز می شود:

به نام خداوند جان و خرد            کزین برتر اندیشه بر نگذرد

و یکی از بیت های شاهنامه این است:

بدین نامه بر عمرها بگذارد            همی خواندش کز خرد برخورد»

از نظر این استاد دانشگاه «کسی می تواند شاهنامه را بخواند که از خرد برخوردار باشد، بهره مند از خرد باشد. به همین دلیل است که کوئیچیرو ماتسوئورا یکی از دانشمندان بزرگ یک جمله بسیار ژرف و عمیق می گوید:”کتابی که با ستایش خرد آغاز می گردد، تنها برای ایرانیان نیست، بلکه به کل بشریت تعلق دارد!» به عبارت دیگر این کتاب نمی تواند به یک ملت محدود بشود، متعلق به همه ملت ها است”.»

همچنین او در بخش دیگری سخنان فدریکو مایور دبیرکل پیشین یونسکو» (از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۹) را این گونه نقل می کند: «آیا چنین چیزی در خور تصور است!هزار سال پیش، قبل از رنسانس غرب، سده ها پیش از قرن هجدهم، قرن روشنگری، پیش از تولد دکارت، و تولد ولتر، یک شاعر ایرانی، فراتر از هر چیز، اندیشه و خرد را ستوده است، شاعر ایرانی، این ستایش را با چنان باور و با چنان شور و شرری بیان می کند که خواننده را بی اختیار شیفته خرد می سازد.»

دکتر علیرضا قیامتی استاد دانشگاه

از نظر قیامتی، «این است که خردورزان و پژوهشگران جهان، جایگاه شاهنامه را جایگاه دانش و خرد آن را به طور کامل دریافته اند.» زیرا از نظر قیامتی مهمترین موضوع و اصل « در شاهنامه نخست آفرینش خرد است:

نخست آفرینش خرد را شناس                 نگهبان جان است و آن سه پاس
خرد رهنمای و خرد دلگشای                     خرد دست گیری به هر دو سرای
از او شادمانی و از اویت غم است وزاویت فزونی وزاویت کم است
خرد چشم جان است چون بنگری              تو بی چشم شادان جهان نسپری »

او در ادامه می گوید: «هرچیزی که مطابق خرد است، یزدانی و خدایی است. و آن چه که خردورزانه نیست، اهریمنی است. مرز میان درست و نادرست خرد است، خرد سازنده وجدان اخلاقی هر فرد و هر اجتماعی است.»

از نظر این پژوهشگر و استاد دانشگاه «بزرگترین راهکار مسالمت آمیز برای رسیدن به صلح جهانیان، خردورزی است». او در ادامه می گوید: «چرا که در فرهنگ ایران زمین و شاهنامه، خرد، بنیان وجدان و وجدان بنیان اخلاق، و اخلاق بنیاد دینداری است. این فوق العاده است و فقط در فرهنگ ایران، چنین است که همه چیز بر اخلاق گرایی و اخلاق مداری بر بنیان خردورزی بنا شده است.»

این استاد دانشگاه مهمترین ویژگی خردورزان را فروتنی ذکر می کند و می گوید: «در شاهنامه ببینید که راهکارها را چگونه فریاد می زندکه آن کس که خردورز و فروتن است، غرور ندارد:

فروتن بود هر که دارد خرد                 سپهرش همی در خرد پرورد»

علاوه بر فروتنی قیامتی معتقد است «انسانی که خرد ورز است با همه مهربانی و مدارا می کند.

مدارا خرد را برادر بود                  خرد بر سرجان چو افسر بود
دلی کز خرد گردد آراسته             چو گنجی بود پر زر و خواسته»

نکته جالب توجه دیگر از نظر قیامتی «این است که خردورز کسی است که روی در کینه ورزی و جنگ و خشونت نخواهد داشت. انسان خردورز هیچگاه خشونت نمی ورزد:
به دانش نیاید سر جنگجوی             نباشد به جنگ اندرون آبروی
سر مرد جنگی خرد نسپرد               که هرگز نیامیخت کین با خرد»

همچنین از نظر او «کین و خرد با هم هماهنگ نیستند:

سزد گر هر آن کس که دارد            خرد به کژی و نارستی ننگرد

زیرا از نظر این استاد دانشگاه «انسان خردمند به سوی کژی و ناراستی نمی رود.» قیامتی از دیگر نکات برجسته خردگرایی فردوسی را نیتر خیر او برای همگان می داند و می گوید: « جای دیگری فردوسی همه را با خرد دعا می کند:

همیشه خرد پاسبان تو باد              همه نیکی اندر گمان تو باد

و در آخر این که از انسان خردمندو خردگرای فردوسی انسان بخشنده است و به نیاز نیازمندان و یاری رسانی به آنان به ویژه اهمیت می دهد: «انسان خردمند بخشنده و دهشگر است. داد و دهش می کند. به نیازمندان توجه می کند. این سخن شاهنامه است:

ستون خرد داد و بخشایش است           در بخشش او را چو آسایش است

بیشتر بخوانید:

۲۱۶۲۱۶

منبع

چقدر این پست مفید بود؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

Average rating ۰ / ۵. تعداد آرا: ۰

تا الان رای نیامده! اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می دهید.

برچسب های :
11 روز پيش [ 113 بازدید ]
1 ماه پيش [ 75 بازدید ]
1 ماه پيش [ 72 بازدید ]
1 ماه پيش [ 71 بازدید ]
1 ماه پيش [ 67 بازدید ]
1 ماه پيش [ 67 بازدید ]
2 ماه پيش [ 56 بازدید ]
2 ماه پيش [ 51 بازدید ]
2 ماه پيش [ 44 بازدید ]
2 ماه پيش [ 42 بازدید ]
2 ماه پيش [ 41 بازدید ]
2 ماه پيش [ 40 بازدید ]
2 ماه پيش [ 39 بازدید ]
2 ماه پيش [ 39 بازدید ]
2 ماه پيش [ 38 بازدید ]
2 ماه پيش [ 38 بازدید ]
2 ماه پيش [ 38 بازدید ]
2 ماه پيش [ 37 بازدید ]
2 ماه پيش [ 37 بازدید ]
2 ماه پيش [ 36 بازدید ]
newstimes 2 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : جوانان عزیز دانشجو در آمریکا! شما اکنون در طرف درست تاریخ ایستاده‌اید
newstimes 3 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : ارتش رژیم صهیونیستی مدعی تسلط بر محور فیلادلفیا شد
newstimes 4 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : پیام جانواریو از برزیل برای استقلالی‌ها/ از کامبک پرسپولیس شوکه شدم
newstimes 4 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : اطلاعات تازه از سانحه بالگرد رئیس‌جمهور/ جدیدترین داوطلب انتخابات ریاست جمهوری
newstimes 4 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : شبکه افق با مستند‌هایی از شهید جمهور
newstimes 4 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر سبک زندگی : فقط ۴۰ درصد مانده بود که مگس شویم!
newstimes 4 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : ستاره سابق استقلال:قهرمانی در دست پرسپولیس است
5 ساعت پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : جوانان عزیز دانشجو در آمریکا! شما اکنون در طرف درست تاریخ ایستاده‌اید
newstimes 5 ساعت پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : متن کامل مصوبه شورای نگهبان درباره شرایط لازم برای تشخیص «رجل سیاسی» در نامزدهای ریاست جمهوری
newstimes 6 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : گزارش تصویری| شاهکار معماری استودیو زاها حدید در ژاپن
newstimes 7 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر سبک زندگی : تصویر روز ناسا: پلکانی به‌سوی راه‌شیری
newstimes 7 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : آخرین وضعیت بازار طلا و سکه / مشتریان دست به عصا شدند
7 ساعت پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : ارتش رژیم صهیونیستی مدعی تسلط بر محور فیلادلفیا شد
newstimes 7 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : حیفِ تلویزیون که برای خودش ارزش قائل نیست/ بازیکن را نمی‌شناسید؟ لیست که دارید، شماره را که می‌بینید…
7 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : پیام جانواریو از برزیل برای استقلالی‌ها/ از کامبک پرسپولیس شوکه شدم
newstimes 7 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : «امام وعده‌های صادق»؛ شعار سی‌وپنجمین سالگرد ارتحال ملکوتی حضرت امام خمینی(ره)
8 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : اطلاعات تازه از سانحه بالگرد رئیس‌جمهور/ جدیدترین داوطلب انتخابات ریاست جمهوری
8 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : شبکه افق با مستند‌هایی از شهید جمهور
8 ساعت پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر سبک زندگی : فقط ۴۰ درصد مانده بود که مگس شویم!
8 ساعت پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : ستاره سابق استقلال:قهرمانی در دست پرسپولیس است
19 روز پيش [ 6 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : تغییر موازنه قوای نظامی جهان با پهپادهای ایرانی/ ۵۰ کشور به‌دنبال خرید پهپادهای ایرانی
1 ماه پيش [ 7 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : بهترین انیمیشن‌های ۲۰۲۳
18 روز پيش [ 8 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : خوشحالی سرخ‌ها فقط برای برد نبود/ رهبر ارکستر پرسپولیس به اوج برگشت
8 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : اطلاعات تازه از سانحه بالگرد رئیس‌جمهور/ جدیدترین داوطلب انتخابات ریاست جمهوری
1 ماه پيش [ 5 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : نقشه انتقام چند چهره پرسپولیسی که به اصفهان رفته اند…
2 ماه پيش [ 12 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : شخصیت سلطان‌خواه در «هفت سر اژدها» چه کسی است؟ + فیلم
2 روز پيش [ 4 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : نطق معنادار قالیباف پس از رسیدن به ریاست مجلس دوازدهم /به جای حاشیه پردازی فقط به فکر مسائل مردم باشیم
1 ماه پيش [ 7 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : پایگاه های آمریکا در تیررس موشک های دوربرد و نقطه زن ایران /در مقابل تعرض به تمامیت ارضی مان از خود دفاع خواهیم کرد
19 روز پيش [ 4 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : چه کتاب هایی در کتابخانه شخصی رهبر انقلاب وجود دارد؟ +عکس
2 ماه پيش [ 9 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : دیابت حاد؛ علت مرگ محمدعلی در ایتالیا
2 ماه پيش [ 9 بازدید ]
' target="_blank">خبر اقتصادی : هدررفت آب در ایران پائین تر از میانگین جهانی
2 ماه پيش [ 9 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : ثبت رکورد ۶۷۰درصد رشد ارزش بازار بوعلی/ کارنامه پربار پتروشیمی بوعلی سینا در سال ۱۴۰۲
2 ماه پيش [ 17 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : ۴ نکته طلایی برای سفری ارزان، حرفه‌ای، اما لذت‌بخش
1 ماه پيش [ 14 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : بیماری ایران‌خودرو و سایپا گریبان تسلا را گرفت!
2 ماه پيش [ 7 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : پاسخی به اسرائیل خواهیم داد که دنیا متعجب شود /واکنش ایران مقتدرانه و سنگین خواهد بود
28 روز پيش [ 4 بازدید ]
' target="_blank">خبر اقتصادی : فرصت توسعه صادرات محصولات و ماشین آلات کشاورزی به ترکمنستان
1 ماه پيش [ 13 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : چرا رئیسی مسئولیت کارهای خود و دولتش را قبول نمی کند؟
14 روز پيش [ 4 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : اقتصاد مردمی در افق تمدن نوین اسلامی
1 ماه پيش [ 5 بازدید ]
' target="_blank">خبر سیاسی : پروژه «اومااویا» سریلانکا، نماد توان صادرات خدمات فنی – مهندسی ایران
newstimes 2 ماه پيش [ 14 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : هفت‌سین سینمایی تلویزیون/ از «ایندیانا جونز» تا «نصف مال من، نصف مال تو»

پاسخی بگذارید