۰ (۰) خبر اقتصادی : چابهار، گره گشای حضور ایران در کریدور شمال-جنوب و شرق-غرب خبرگزاری تسنیم، در پی وقوع جنگ روسیه و اوکراین، کشورهای آسیای مرکزی به فکر استفاده از مسیرهای جایگزین به جای مسیر تجاری روسیه افتادند که در وهله ی اول، مسیرهای دسترسی به ایران و بنادر جنوبی آن با هدف افزایش […]
خبر اقتصادی : چابهار، گره گشای حضور ایران در کریدور شمال-جنوب و شرق-غرب
ترانس-افغان، گزینه دیگر اتصال آسیای مرکزی به آب های آزاد
اولین مذاکرات سه جانبه میان مقامات ازبکستان، افغانستان و پاکستان برای ساخت کریدور ریلی ترانسافغان در سال ۲۰۲۱ برگزار شد. براساس نقشه راه ترسیم شده، ساخت خط آهن ترمذ- مزار شریف- کابل- پیشاور به طول ۶۰۰ کیلومتر، نیازمند ۵ سال زمان است و امکان دسترسی تاشکند را از طریق خاک افغانستان به بنادر گوادر و کراچی پاکستان فراهم میکند.
در همین سال، وزارت سرمایهگذاری و امور خارجه ازبکستان در بیانیهای اظهار کرده بود که با تکمیل این پروژه، تجارت پاکستان با آسیای مرکزی به شش میلیارد دلار افزایش خواهد یافت و همچنین شاهد رشد بالایی در تجارت هند با این منطقه خواهیم بود.
این طرح از بدو مطرح شدن با چالش هایی رو به رو بوده است:
اول آن که ورود آمریکا به افغانستان و بی ثباتی آن، تلاشی برای درگیر ساختن کشورهای ایران، روسیه و چین بوده است که حتی پس از خروج از افغانستان، خواهان ناامنی و بی ثباتی در این کشور است.
دوم آن که با روی کار آمدن طالبان و عدم قطعیت های به وجود آمده، قابلیت اطمینان کریدور ترانس-افغان با خطرهایی رو به رو است.
سوم تامین مالی این کریدور از توانایی ازبکستان و افغانستان و پاکستان خارج است و تلاش های ازبکستان برای تامین سرمایه و بودجه لازم از سازمان ها و نهادهای بین المللی به دلیل چالش های سیاسی و امنیتی، ناکام مانده است که به نوعی این پروژه را با چالش مواجه می کند.
چهارم آن که شرایط آب و هوایی نامساعد افغانستان در فصل زمستان، وجود منطقه صعب العبور هندوکش در افغانستان و تفاوت عرض خط ریلی سه کشور، زمان ترانزیت کالا را افزایش می دهد که توجیه رقابتی و اقتصادی این کریدور را کاهش می دهد.
دلایل فوق باعث شده است که با وجود اعلام رسمی آغاز ساخت راه آهن ترانس-افغان در مارس ۲۰۲۲، پیشرفت خاصی در پیشبرد این پروژه صورت نگیرد.
لزوم تقویت و توسعه بندر چابهار با شناخت بازارهای جدید تجاری
بنادر جنوبی ایران نقش مهمی در اتصال روسیه و آسیای مرکزی به آب های جنوب و کشورهای جنوب شرقی آسیا و همچنین اتصال کشورهای حاشیه خلیج فارس به اقتصادهای نوظهور آسیای مرکزی دارد.
به طور خاص، کریدور شمال-جنوب می تواند اولویت های ازبکستان برای دسترسی به بنادر جنوب ایران، پاکستان و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله امارات و عمان و افزایش داد و ستد تجاری و دسترسی به بازارهای جنوب شرقی آسیا و قاره آفریقا را فراهم کند.
اجرایی شدن برخی از تاسیسات زیربنایی به خصوص تقویت و توسعه بندر چابهار و اتصال تمام خطوط ارتباطی به بندر چابهار از جمله چابهار-زاهدان، نگاه دیگران را از کریدورهای رقیب ایران برمی گرداند.
به طور مثال، در اولین اجلاس مشترک سران خلیج فارس و آسیای مرکزی در ۲۵ جولای ۲۰۲۳ به میزبانی عربستان در شهر جده، سران کشورهای حوزه خلیج فارس (عربستان سعودی، امارات، کویت، بحرین، عمان و قطر) و کشورهای آسیای مرکزی (قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان)، بر اهمیت توسعه مسیرهای ارتباطی میان دو منطقه تاکید شد که یکی از آن ها به مشارکت فعال در ساخت راه آهن ترانس افغان اشاره دارد.
تقویت و توسعه تنها بندر اقیانوسی کشور یعنی چابهار، گره گشای حضور ایران در کریدور شمال-جنوب و شرق-غرب خواهد بود و دست برتر در جنگ کریدوری منطقه را در اختیار ایران قرار خواهد داد.
محمد مهدی کریمی قهی، کارشناس حمل و نقل و ترانزیت
انتهای پیام/