دوشنبه, ۲۵ تیر ۱۴۰۳ /
27948
۱۰ تیر ۱۴۰۳ - ۸:۴۷
4 بازدید
۰

خبر فرهنگی هنری : تیرگان یا آب‌پاشان، یکی از جشن‌های باستانی ایران

۰ (۰) خبر فرهنگی هنری : تیرگان یا آب‌پاشان، یکی از جشن‌های باستانی ایران در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان مطرح شد؛ جشن در زبان پهلوی، یسن بوده است که جمع آن، یسناست و در اوستا نیز وارد شده است و به معنای نیایش و پرستش خداوند است.  ایرانیان در چهار زمان مناسب بهار، تابستان، […]



۰
(۰)

خبر فرهنگی هنری : تیرگان یا آب‌پاشان، یکی از جشن‌های باستانی ایران


در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان مطرح شد؛

جشن در زبان پهلوی، یسن بوده است که جمع آن، یسناست و در اوستا نیز وارد شده است و به معنای نیایش و پرستش خداوند است. 

ایرانیان در چهار زمان مناسب بهار، تابستان، پاییز و زمستان به صورت دسته جمعی به نیایش پروردگار مهربان می‌پرداختند که یسن به مرور، به جشن تغییر تلفظ پیدا کرده است.

محمد رسولی، شاهنامه‌شماس و پژوهشگر حوزه فرهنگ و تاریخ درمورد جشن‌های ایرانی اظهار کرد: یکی از پرسش‌ها همیشه این بوده است که داستان جشن‌ها در ایران چیست؟ چون جشن‌های مختلفی داشته‌ایم که البته هر یک از آنها برای خود، نامی داشته‌اند و از جمله این جشن‌ها می‌توان به جشنی اشاره کرد که در چند روز گذشته، یعنی یکم تیرگان و در آغاز تابستان برگزار می‌شده است و از آن به عنوان جشن تیرگان یاد می‌شود. البته به مرور زمان، این جشن در تاریخ دهم و سیزدهم تیرماه نیز، برگزار شده است و در واقع، نام‌های گوناگون و محلی متفاوتی داشته از جمله این که به جشن آب‌پاشان یا آب‌پاشانک و… معروف بوده است.

این پژوهشگر حوزه فرهنگ و تاریخ بیان کرد: به طور کلی، ایرانیان در عهد کهن و باستان به دلیل رشد بالایی که در علم و دانش پیدا کرده بودند متوجه تغییرات اقلیمی و آسمانی شده بودند. به همین دلیل، جشن‌هایی که در ایران عهد کهن بوده است و ایرانیان داشته‌اند مبتنی بر تغییرات نجومی بوده است و جشن‌های ایرانی، جشن‌های صرفاً قراردادی نبوده‌اند که تصمیم آنها بگیرند مثلاً فلان روز را به فلان جشن اختصاص دهند. بلکه دلیل هر جشنی، تغییرات نجومی و حرکت سیاره‌ها و ستارگان بوده است. بر این اساس، جشن‌های زیادی داشتند و مهم‌ترین این جشن‌ها چهار جشن اصلی نوروزگان (یکم فروردین ماه)، تیرگان (ابتدای تیرماه)، مهرگان (یکم مهرماه) و یلدا بوده‌اند. 

رسولی گفت: چرا این چهار جشن را در چهار مقطع سال انتخاب می‌کردند؟ به دلیل این که در هر یک از این چهار جشن مربوطه، یک تغییر نجومی ایجاد می‌شود تا جایی که در روز یکم فروردین، تعادل روز و شب را داریم و در روز یکم تیر یا همان تیرگان، زمانی است که خورشید به اوج نوردهی خود می‌رسد و روز در بلندترین زمان خود قرار می‌گیرد. یعنی تا ابتدای تیرماه، روز رو به بلندتر شدن بوده است ولی از روز یکم تیر تا مهر، روز رو به کاهش و کوتاه‌تر شدن خواهد رفت و دوباره از اول مهر، تعادل پاییزی برقرار می‌شود.

این پژوهشگر حوزه فرهنگ و تاریخ با اشاره به جشن تیرگان تصریح کرد: جشن تیرگان یا آب‌پاشان یا آب‌پاشانک مبتنی بر داده‌های نجومی و علمی است که نشان می‌دهد ایرانیان از چند هزار سال پیش می‌دانستند که در این روز، خورشید و روز به بالاترین قدرت خودش می‌رسد و بلندترین روز سال خواهد بود و از نظر موقعیت قرار گرفتن، خورشید در قوی‌ترین نقطه خودش قرار خواهد گرفت و به عبارتی، در این روز، زمین نسبت به خورشید در حالتی قرار دارد که شاهد بلندترین روز سال هستیم و از ابتدای تیرماه، آغاز تابستان است.

از آن‌جایی که تابستان به گرما و داغی مشهور است مخالف آن، آب است و به همین دلیل، افراد آب بر هم می‌پاشیدند تا ضمن یادآوری این روز که حالت خاصی دارد در تلاش بودند تا به گونه‌ای یکدیگر را خنک کنند و با تفریح و شادی به استقبال تابستان گرم بروند. 

رسولی یادآور شد: بر اساس اسناد موجود تاریخی که در ادبیات معاصر ما منعکس شده جشن تیرگان یا آب‌پاشان یا آب‌پاشانک همیشه برقرار بوده است. اگرچه بعضاً برخی از افراد به خاطر گذر زمان طولانی، این جشن را در روز‌های دیگر تیرماه برگزار کردند و بر اساس اسناد موجود در ادبیات ما، حداقل تا دوره شاه عباس در گوشه و کنار ایران برگزار می‌شده است.


منبع

چقدر این پست مفید بود؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

Average rating ۰ / ۵. تعداد آرا: ۰

تا الان رای نیامده! اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می دهید.

2 ماه پيش [ 128 بازدید ]
4 ماه پيش [ 100 بازدید ]
3 ماه پيش [ 91 بازدید ]
3 ماه پيش [ 88 بازدید ]
3 ماه پيش [ 84 بازدید ]
3 ماه پيش [ 79 بازدید ]
3 ماه پيش [ 78 بازدید ]
3 ماه پيش [ 77 بازدید ]
4 ماه پيش [ 71 بازدید ]
3 ماه پيش [ 69 بازدید ]
4 ماه پيش [ 69 بازدید ]
4 ماه پيش [ 60 بازدید ]
3 ماه پيش [ 59 بازدید ]
3 ماه پيش [ 59 بازدید ]
3 ماه پيش [ 57 بازدید ]
3 ماه پيش [ 56 بازدید ]
3 ماه پيش [ 56 بازدید ]
4 ماه پيش [ 55 بازدید ]
4 ماه پيش [ 53 بازدید ]
3 ماه پيش [ 53 بازدید ]
newstimes 15 دقيقه پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : گزارش تصویری| نورهای عجیبی که یک فضانورد در جو زمین مشاهده کرد!
newstimes 16 دقيقه پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر اقتصادی : تورم سالانه صنایع ثابت ماند+نمودار
newstimes 27 دقيقه پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : وقتی دو کاپیتان مهاجم هردو تعویض‌ می‌شوند/ پیروزی جوانی بر اسم و رسم
newstimes 1 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : ترور نافرجام ترامپ انتخابات آمریکا متحول می‌کند نه آنطور که فکر می‌کنید/ مشت گره شده ترامپ در اذهان مردم باقی می‌ماند
newstimes 1 ساعت پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر اقتصادی : کاهش ۱.۶ درصدی تورم سالانه بخش معدن+نمودار
newstimes 1 ساعت پيش [ 0 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : تاریخ‌سازی اعجوبه اسپانیایی با ثبت آمارهای خاص/ لامین یامال؛ پسر نوجوانی که رکوردها را درو کرد!
newstimes 2 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : تولید خودرویی که دنده عقب ندارد!
newstimes 2 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : خشم بی‌انتهای پرسپولیسی‌ها از شکست در نقل و انتقالات/ ماجرا به همین ۲ پست ختم نمی‌شود
newstimes 3 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : محدودیت‌های ترافیکی روز عاشورا در میناب هرمزگان اعلام شد
newstimes 4 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : راهی برای بازگشت حسن یزدانی به اوج/ گزارشی از ستاره‌های کشتی در المپیک
newstimes 4 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر سبک زندگی : شاید این حقیقت ترسناک را باور نکنید، اما موجودات غیر زنده نیز در حال تکاملند! / عکس
newstimes 4 ساعت پيش [ 3 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : درمان سرطان معده با این گیاه دارویی
newstimes 5 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : توماس مولر از فوتبال ملی خداحافظی کرد
newstimes 5 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : آواها و اجراهایی ۱۵۰ ساله از یزد تا گیلان
newstimes 6 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : عکس| جوایز فردی کوپا آمریکا به چه کسانی رسید؟
newstimes 7 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر ورزشی : به عقب برگردم هرگز به پرسپولیس نمی‌رفتم/ جای رضاییان نیستم ولی کار اشتباهی انجام داد
newstimes 7 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر سبک زندگی : بهترین خودروهای جهان برای سالمندان: تویوتا کمری، هیوندای سوناتا و … /عکس
newstimes 7 ساعت پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : تقی آزاد ارمکی: برای اولین بار سلبریتی‌ها به حاشیه رفته‌اند؛ این اتفاق خوبی است/ مسأله اصلی کشور تحریم‌ها، برجام و FATF است
newstimes 8 ساعت پيش [ 3 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : سینمایی‌های تلویزیون در روز عزای سید و سالار شهیدان (ع)
newstimes 8 ساعت پيش [ 1 بازدید ]
' target="_blank">خبر روز : محرم در شهرهای ایران/ مراسم تاسوعا و عاشورا؛ جاذبه گردشگری آیینی
newstimes 12 روز پيش [ 6 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : رویداد «صد تصویر تا صد سالگی» باستانی پاریزی برگزار می‌شود
newstimes 11 روز پيش [ 6 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : ویژه برنامه‌های رسانه ملی برای ماه محرم
newstimes 3 ماه پيش [ 13 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : «همسایه شما، زهره» بیانگر بی‌مهری جامعه/ درخشنده دردی لاعلاج ساخته است
newstimes 14 روز پيش [ 6 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : آمار نشر خرداد؛ پیشتازی ادبیات و غلبه ترجمه بر تالیفی‌های کودک
newstimes 27 روز پيش [ 9 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : زنان اجازه ورود به این ۴ مکان را ندارند +عکس
newstimes 3 ماه پيش [ 13 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : تئاتر رونق ویژه‌ای پیدا کرده است
newstimes 4 ماه پيش [ 20 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : دولت فرانسه مانع فعالیت‌های قرآنی می‌شود؟ + فیلم
newstimes 29 روز پيش [ 2 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : بی‌حجابی یک آسیب اجتماعی است
newstimes 3 ماه پيش [ 16 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : توصیه امیرالمومنین (ع) به مومنان برای عبرت گرفتن از وضعیت ذّلت قوم بنی اسرائیل
newstimes 2 ماه پيش [ 14 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : ماموریت‌های مضاعف برای جهش تولید در موسسات سینمایی ابلاغ شد
newstimes 3 ماه پيش [ 11 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : ویژه برنامه تحویل سال رادیو ایران بالاترین امتیاز را کسب کرد
newstimes 29 روز پيش [ 7 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : «صنوبر» فرصتی برای ورود علاقه‌مندان مجری گری به تلویزیون
newstimes 3 ماه پيش [ 12 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : صنعت گردشگری ایران ۲۱ درصد رشد کرد
newstimes 3 ماه پيش [ 11 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : «سرنخ» یک برنامه متفاوت با ساختاری نو/ پخش فصل دوم در سال ۱۴۰۳ ادامه دارد
newstimes 3 ماه پيش [ 21 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : تنوع شاعران و مضامین، امتیاز «سرزمین شعر»
newstimes 1 ماه پيش [ 9 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : سینمایی‌ترین استان‌های ایران در سال ۱۴۰۳ کدام‌ها هستند؟
newstimes 22 روز پيش [ 5 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : تدارک تلویزیون برای «عید سعید غدیر»
newstimes 4 ماه پيش [ 13 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : تداوم رونق سینمایی در نوروز رمضانی؛ گیشه به ۷۶ میلیارد تومان رسید
newstimes 10 روز پيش [ 4 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : طنین صدای انتخابات ریاست جمهوری در رادیو
newstimes 1 ماه پيش [ 5 بازدید ]
' target="_blank">خبر فرهنگی هنری : نغمه‌های آیینی رادیویی با صدای مریم نشیبا

پاسخی بگذارید